PODATEK OD NIERUCHOMOŚCI

Home

ODPOWIEDZI NA PYTANIA DOTYCZĄCE PODATKU OD NIERUCHOMOŚCI
  1. OPODATKOWANIE DOMKÓW LETNISKOWYCH
  2. NIERUCHOMOŚĆ MIESZKALNA, NIERUCHOMOŚĆ ROLNA

  1. OBCIĄŻENIA SOLIDARNE - WSPÓŁWŁASNOŚC I WSPÓŁPOSIADANIE

Pełna charakterystyka podatku od nieruchomości:

Z punktu widzenia podmiotów uprawnionych do otrzymania podatków, podatek od nieruchomości jest podatkiem samorządowym, stanowiącym w całości dochód własny gmin. Jest rzeczą znamienną, że w większości ustawodawstw jest to podatek traktowany jako podatek lokalny. Składa się na to kilka przyczyn: ścisłe związanie podatku z terenem, co zapobiega ucieczce podatników z danego obszaru; stosunkowo prosta konstrukcja podatku, co czyni z niego model podatku odpowiadający charakterowi i istocie podatków lokalnych; bardzo ścisłe powiązanie między przeznaczeniem nieruchomości, sposobem jej wykorzystania a zadaniami władz lokalnych. Istnieje jeszcze jedna właściwość przesądzająca o przekazaniu tego podatku przez  organy centralne na rzecz jednostek lokalnych  - relatywnie (względem podatków dochodowych i obrotowych) niska wydajność finansowa. Jeśli jednak rozpatruje się dochód tego podatku na tle wielkości innych źródeł dochodów lokalnych, a także biorąc pod uwagę zarówno możliwość oddziaływania poprzez ten model podatku na gospodarkę terenu, jak i płynące z tego tytułu dochody, to nie można nie  nie przyznać podatkom od nieruchomości szczególnego i czołowego miejsca w lokalnym systemie podatkowym.

Podatek gruntowy nakładany na majątki rolne, tzw. fugatio, znany był już w starożytności. Warto podkreślić, że od chwili jego wprowadzenia, oparto go na rozwiniętych formach szacunku wartości osiąganych wpływów. Instytucja katastru umożliwiała, w zależności od jakości ziemi i rodzaju uprawy, oszacować przychody płynące z tego tytułu. W okresie średniowiecza podatki przeszły ewolucję od prostych form nakładanych na domy (liczby kominów, okien itp.) i inne zabudowania, do konstrukcji coraz bardziej rozbudowanych, uwzględniających, obok realnych znamion bogactwa, także wielkości przychodów z nich płynących. Zaczęto też brać pod uwagę osobistą sytuację podatnika, co znajdowało odbicie w wielkości opodatkowania. Tak więc na przestrzeni wieków nastąpiło przejście od uproszczonych form opodatkowania do bardziej nowoczesnych, uwzględniających różne kryteria tak ekonomiczne, jak i socjalne oraz osobiste, wpływające na wysokość wymiaru opodatkowania. Współcześnie występują na ogół dwie duże odrębne grupy podatków - podatek od nieruchomości i podatek od rolnictwa (w niektórych ustawodawstwach są one połączone).

Modele podatków od nieruchomości przybierają różne nazwy  i konstrukcje. Część ustawodawstw posługuje się nazwą podatek od nieruchomości inne używają określenia podatek od majątku zabudowanego i nie zabudowanego. System podatkowy może łączyć grunty zabudowane i nie zabudowane w jednej konstrukcji (Niemcy, Austria, Włochy, USA) może też je rozdzielać (Francja, Dania, Wlk. Brytania, Japonia, Turcja). System ten może być uzupełniany podatkiem od mieszkań lub czynszów mieszkaniowych będący swoistą formą opłaty, którą obciąża się osoby wynajmujące mieszkania.

Polska konstrukcja podatku od nieruchomości, obejmując łącznie wszelkie rodzaje nieruchomości zabudowanych i nie zabudowanych, mieści się w grupie podatków scalonych. Pod tym względem spełnia wymogi modelu zwartego, obejmującego łącznie wszelkie formy posiadanego majątku. Jest to podatek, w którym została zrealizowana zasada równego obciążenia przedsiębiorstw oraz osób fizycznych. Jednakże podstawowe zasady opodatkowania w tym względzie niewiele się różnią od dawnych form opodatkowania, nadal opierając się na stosunkowo prostych konstrukcjach, mało, a niekiedy wcale, nie związanych z ekonomicznym i socjalnym oddziaływaniem podatkowym.

Podatek od nieruchomości stanowi przykład podatku majątkowego, w którym posiadanie lub nabycie majątku jest przedmiotem opodatkowania, zaś wymiar podatku nawiązuje do majątku lub jego składników. Podatki tego typu płacone są z dochodów lub przychodów podatnika nie obciążając bezpośrednio jego majątku.

Wielkość podatku od nieruchomości, podobnie jak pozostałe daniny podatkowe regulowane przez ustawę o podatkach i opłatach lokalnych (podatek od środków transportowych, od posiadania psów oraz opłata targowa, miejscowa i administracyjna) podlega ograniczeniu, ze względu na wprowadzenie limitów stawek podatkowych, które samorządowe organa stanowiące nie mogą swoimi uchwałami przekraczać. Limity te określa, od roku 2003, Minister Finansów w obwieszczeniu publikowanym w Monitorze Polskim (Dz. U. z 2003 r. Nr 51, poz. 804). Graniczne stawki ustawowe podlegają rokrocznie waloryzowaniu o oficjalny CPI.

Prawo do "niewykorzystania górnych limitów), obniżania stawek podatków, różnicowania stawek, stosowania zwolnień przedmiotowych - należy traktować jako prawo do stosowania różnego rodzaju ulg podatkowych nadane jednostkom samorządu terytorialnego. Prawo to - wynikające z przepisów art. 5 ust 2 i 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - nie jest w praktyce "nadużywane", chociaż w roku 2002 skala ulg wynosiła już 21.4% wpływów netto z tego podatku. Jest to generalnie jedyny podatek, który w jednostkowych przypadkach bywa wykorzystywany jako narzędzie pobudzania wzrostu gospodarczego (obok podatku od nieruchomości tylko w podatku rolnym, ulgi uchwalane przez gminy mają szerszy zasięg - wynikają one jednak najczęściej z przesłanek natury socjalnej).

Warto zwrócić uwagę na jeszcze dwa aspekty opodatkowania podatkiem od nieruchomości: oba mają ścisły związek z propozycjami wprowadzenia podatku katastralnego (link).

Przedmiot opodatkowania

Opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają (przedmiot opodatkowania):

Ponieważ, jak już wyżej zauważyliśmy, podstawowym kryterium rozstrzygającym o sposobie opodatkowania gruntów są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, to wyłączone z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, a objęte podatkiem rolnym będą grunty zaliczone w ewidencji gruntów do użytków rolnych oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych na użytkach rolnych, natomiast podatkiem leśnym - grunty ujawnione w tej ewidencji jako las. Wyjątek stanowią lasy i użytki rolne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza lub leśna, które podobnie jak inne grunty nie zaliczone w ewidencji gruntów i budynków do użytków rolnych oraz lasów podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Do końca 2002 r. użytki rolne, nie spełniające normy obszarowej gospodarstwa rolnego, obciążał podatek od nieruchomości.

Podmiotami zobowiązanymi do zapłaty podatku są (niezależnie od formy organizacyjno-prawnej):

Obowiązek podatkowy powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło nabycie tytułu prawnego do przedmiotu opodatkowania lub wejście w jego posiadanie. Obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek.

Podatnicy podatku od nieruchomości są obowiązani składać organowi podatkowemu, właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, sporządzone na formularzach według ustalonego wzoru:

Obowiązek składania informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz deklaracji na podatek od nieruchomości dotyczy również podatników korzystających ze zwolnień na mocy przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych - art. 6 ust. 10 ustawy (zarówno ustawowych, jak i wprowadzonych uchwałą rady gminy). Podatnicy obowiązani są do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego w organie podatkowym gminy (miasta) właściwym dla podatku od nieruchomości za wyjątkiem podatników, którym urząd skarbowy nadał numer identyfikacji podatkowej (NIP), oraz podatników, którzy dokonali w urzędzie skarbowym zgłoszenia identyfikacyjnego w związku z wykonywaniem obowiązków podatnika podatku dochodowego, od towarów i usług lub akcyzowego, płatnika podatków, płatnika składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne.

Terminy i sposoby płatności podatku od nieruchomości

W przypadku osób fizycznych podatek od nieruchomości pobierany jest wraz z podatkiem rolnym i podatkiem leśnym  jako łączne zobowiązanie pieniężne doręczane w formie jednego nakazu płatniczego (Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 21 grudnia 1999 r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego - Dz. U. z  1999 r. nr 105, poz. 1200).

Stawki podatku od nieruchomości obowiązujące w 2004 r.
  Limity ustawowe wynikające z art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych Ustawowe kryteria różnicowania stawek podatkowych przez organa stanowiące j.s.t. Stawki uchwalone na 2003 r. przez Radę Miasta Wrocławia
1. od gruntów:
związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków 0,63 zł od 1 m2 powierzchni lokalizacja, rodzaj prowadzonej działalności, rodzaj zabudowy, przeznaczenie i sposób wykorzystywania gruntu 0,62 zł od 1 m2 powierzchni
pod jeziorami, zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych 3,41 zł od 1 ha powierzchni 3,36 zł od 1 ha powierzchni
pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (zmiana 2004 r.) 0,31 zł od 1 m2 powierzchni 0,25 zł od 1 m2 powierzchni
związanych  z  prowadzeniem działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych  - brak przepisu w 2004 r. 0,30 zł od 1 m2 powierzchni
2. od budynków lub ich części:
mieszkalnych 0,52 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej lokalizacja, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków 0,51 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej 17,42 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej rodzaj prowadzonej działalności, lokalizacja, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków 17,19 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu kwalifikowanym materiałem siewnym 8,11 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej 8,01 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie udzielania świadczeń zdrowotnych 3,49 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej 3,46 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
pozostałych (np. altany, dacze), w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego (zmiana 2004 r.)  5, 82 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej 5,74 zł od 1 m2 powierzchni użytkowej
3. od budowli:
  2% ich wartości określonej na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 3 i ust. 3-7 rodzaj prowadzonej działalności, lokalizacja, sposób wykorzystywania, rodzaj zabudowy, stan techniczny oraz wiek budynków 2% ich wartości - dla budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej
1% ich wartości - dla budowli związanych z prowadzeniem działalności  gospodarczej  w  zakresie udzielania  świadczeń  zdrowotnych

W przypadku nieuchwalenia stawek podatków lub opłat lokalnych stosuje się stawki obowiązujące w roku poprzedzającym rok podatkowy.

Katalog zwolnień ustawowych
zwolnienia ustawowe (art. 2 i 7) dodatkowe zwolnienia wynikające z przepisów art. 7 ust. 3 - UCHWAŁA NR III/16/02 RADY MIEJSKIEJ WROCŁAWIA z dnia 12 grudnia 2002 roku

nieruchomości będące własnością państw obcych lub organizacji międzynarodowych albo przekazane im w użytkowanie wieczyste, przeznaczone na siedziby przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych i innych misji korzystających z przywilejów i immunitetów na mocy ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych (art. 2 ust. 3 pkt. 1)

  

grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych (art.2 ust. 3 pkt. 2),
nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich (art.2 ust. 3 pkt. 3),  
pasy drogowe wraz z drogami oraz obiektami budowlanymi związanymi z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu (art. 2 ust. 3 pkt. 4),  
budowle kolejowe stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, służące do ruchu pojazdów kolejowych, organizacji i sterowania tym ruchem, umożliwiające dokonywanie przewozów osób lub rzeczy - wykorzystywane wyłącznie na potrzeby publicznego transportu kolejowego, a także zajęte pod nie grunty (art. 7 ust. 1 pkt 1), nieruchomości lub ich części oraz obiekty budowlane nie  złączone trwale  z  gruntem  zajęte  na  potrzeby  jednostek  organizacyjnych Wrocławia  nie  posiadających  osobowości  prawnej  oraz   jednostek pomocniczych Wrocławia,
budowle infrastruktury portowej, budowle infrastruktury zapewniającej dostęp do portów i przystani morskich oraz zajęte pod nie grunty  (art. 7 ust. 1 pkt 2), budynki  gospodarcze,  nie  związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,  stanowiące  własność   byłych   rolników   (emerytów, rencistów)   w  wieku  powyżej  70  lat,  prowadzących  samodzielnie gospodarstwo domowe,
budynki, budowle i zajęte pod nie grunty na obszarze części lotniczych lotnisk użytku publicznego  (art. 7 ust. 1 pkt 3), budynki mieszkalne lub ich części, a także grunty związane z tymi budynkami lub ich  częścią,  będące  własnością  Gminy  Wrocław  lub Skarbu   Państwa,   za  wyjątkiem  części  zajętych  na  prowadzenie działalności gospodarczej,

budynki gospodarcze lub ich części:

  • służące działalności leśnej lub rybackiej,
  • położone na gruntach gospodarstw rolnych, służące wyłącznie działalności rolniczej,
  • zajęte na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej  (art. 7 ust. 1 pkt 4)
 grunty stanowiące skwery, parki, zieleńce, podwórka oraz  wnętrza międzyblokowe będące własnością Gminy lub Skarbu Państwa
nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu, z wyjątkiem wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, oraz grunty zajęte trwale na obozowiska i bazy wypoczynkowe dzieci i młodzieży  (art. 7 ust. 1 pkt 5),  
grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej  (art. 7 ust. 1 pkt 6),
grunty i budynki we władaniu muzeów rejestrowanych  (art. 7 ust. 1 pkt 7),
budynki i budowle w parkach narodowych oraz rezerwatach przyrody służące bezpośrednio osiąganiu celów z zakresu ochrony przyrody oraz grunty objęte ochroną ścisłą, częściową lub krajobrazową  (art. 7 ust. 1 pkt 8)
budowle wałów ochronnych, grunty pod wałami ochronnymi i położone w międzywalach, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej przez inne podmioty niż spółki wodne, ich związki oraz związki wałowe  (art. 7 ust. 1 pkt 9)
grunty stanowiące nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej  (art. 7 ust. 1 pkt 10)
grunty stanowiące działki przyzagrodowe członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych, którzy spełniają jeden z warunków: a)  osiągnęli wiek emerytalny, b)  są inwalidami zaliczonymi do I albo II grupy, c)  są niepełnosprawnymi o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, d)  są osobami całkowicie niezdolnymi do pracy w gospodarstwie rolnym albo niezdolnymi do samodzielnej egzystencji  (art. 7 ust. 1 pkt 11)
budynki położone na terenie pracowniczych ogrodów działkowych, nieprzekraczające norm powierzchni ustalonych w przepisach Prawa budowlanego dla altan i obiektów gospodarczych, z wyjątkiem zajętych na działalność gospodarczą   (art. 7 ust. 1 pkt 12) zmiana przepisu w 2004 r.
budynki i budowle nowo wybudowane bądź zmodernizowane, oddane do użytkowania, wykorzystywane przez grupę producentów rolnych na działalność statutową, po uzyskaniu wpisu do rejestru grup - w okresie 5 lat od dnia uzyskania wpisu grupy do rejestru  (art. 7 ust. 1 pkt 13),
nieruchomości lub ich części zajęte na prowadzenie nieodpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego  (art. 7 ust. 1 pkt 14) zmiana przepisu w 2004 r.
Z podatku od nieruchomości zwalnia się również:
szkoły wyższe, wyższe szkoły zawodowe oraz wyższe szkoły wojskowe; zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą inną niż odpłatna działalność badawcza, artystyczna, sportowa i doświadczalna oraz z opłat licencyjnych (art. 7 ust. 2 pkt 1), gminy nie mogą stosować własnych zwolnień podmiotowych - art. 217 Konstytucji RP
szkoły, placówki, zakłady kształcenia i placówki doskonalenia nauczycieli - publiczne i niepubliczne, oraz organy prowadzące te szkoły, placówki i zakłady, z tytułu zarządu, użytkowania lub użytkowania wieczystego nieruchomości szkolnych; zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą inną niż działalność oświatowa (art. 7 ust. 2 pkt 2),
placówki naukowe Polskiej Akademii Nauk; zwolnienie nie dotyczy przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą (art. 7 ust. 2 pkt 3),
prowadzących zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej - w zakresie przedmiotów opodatkowania zgłoszonych wojewodzie, jeżeli zgłoszenie zostało potwierdzone decyzją w sprawie przyznania statusu zakładu pracy chronionej lub zakładu aktywności zawodowej albo zaświadczeniem - zajętych na prowadzenie tego zakładu, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania znajdujących się w posiadaniu zależnym podmiotów niebędących prowadzącymi zakłady pracy chronionej lub zakłady aktywności zawodowej (art. 7 ust. 2 pkt 4),
jednostki badawczo-rozwojowe, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą (art. 7 ust. 2 pkt 5),
Polski Związek Działkowców, z wyjątkiem przedmiotów opodatkowania zajętych na działalność gospodarczą (art. 7 ust. 2 pkt 6) zmiana przepisu w 2004 r.,
Kościoły i związki wyznaniowe - z mocy ustawy o stosunku państwa do Kościoła katolickiego nie obciąża on nieruchomości kościelnych wykorzystywanych na cele niemieszkalne, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych na prowadzenie działalności gospodarczej, a także niektórych nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkalne duchownych i członków zakonu. Analogiczne zwolnienia przewidują ustawy o stosunku państwa do innych Kościołów oraz do gmin wyznaniowych żydowskich (na podstawie art. 1b pkt 1),
prowadzenie działalności gospodarczej na terenie specjalnych stref ekonomicznych wynikające z przepisów ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840) (art. 1b pkt 2).

Okresowo w latach 2002-2005 nie będzie podatku od nieruchomości od położonych pod napowietrznymi liniami energetycznymi gruntów zarządzanych przez Lasy Państwowe.

Ulgi indywidualne

Wójt (burmistrz, prezydent miasta) jako organ podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ma możliwość przyznawania ulg indywidualnych wedle reguł ordynacji podatkowej. W praktyce jednak uzyskanie ulgi indywidualnej, np. umorzenie zaległości (niezapłaconego w terminie podatku) czy choćby karnych odsetek za zwłokę, nie jest łatwe (a ostatnio mniej korzystne ze względu na opłatę prolongacyjną i przepisy ustawy o pomocy publicznej). Ulgi indywidualne są z założenia czymś wyjątkowym i zawsze zależą od uznania organu podatkowego, w tym przypadku wójta, burmistrza, prezydenta. Żadne przepisy, także ordynacja, nie przewidują sytuacji, w których stosowanie tych ulg byłoby obowiązkowe. 

Ulgi w ramach programów pomocowych (2004-2006)

Jak już wcześniej zauważono, rada gminy może uchwalać własne ulgi i zwolnienia w podatku od nieruchomości. Uchwała taka, przy pewnych warunkach, może stanowić jednocześnie program pomocowy (pomoc regionalna).

Gmina wprowadza uchwałą zwolnienia z podatku od nieruchomości dla nowo wybudowanych budynków i budowli oraz nowo nabytych gruntów, budynków i budowli - przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej pod warunkiem wykorzystywania ich do prowadzenia tej działalności oraz dla gruntów, budynków i budowli, w przypadku zajęcia ich na prowadzenie działalności gospodarczej przez podatnika.

Po pierwsze, uchwała musi uwzględniać warunki wynikające z przepisów ustawy o pomocy publicznej i wydanych na jej podstawie rozporządzeń. Projekt takiego programu podlega opiniowaniu przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Gmina może również w uchwale określić dodatkowe warunki udzielania pomocy, o ile nie będą one sprzeczne z przepisami ustawy o pomocy publicznej. Okres zwolnienia może być uzależniony od wielkości nakładów inwestycyjnych, bądź od ilości nowo utworzonych miejsc pracy.

Uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych wraz z programem pomocowym, wprowadzająca zwolnienia przedmiotowe z podatku od nieruchomości, powinna zostać ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 62, poz. 718 ze zm.).

Wyjaśnienia wymaga, zapisany w podtytule, przedział czasu - lata 2004-2006. Otóż mapa pomocy regionalnej określająca obszary kwalifikujące się do udzielania pomocy oraz jej maksymalne dopuszczalne wielkości będzie obowiązywać do 31 grudnia 2006 r. W związku z tym, programy pomocowe dotyczące pomocy regionalnej mogą być zaakceptowane przez Komisję Europejską wyłącznie do końca 2006 r. Możliwość udzielania pomocy regionalnej po tej dacie będzie uzależniona od kształtu nowej mapy pomocy regionalnej. Programy, dotyczące udzielania pomocy publicznej po 2006 r. będą wymagały ponownej notyfikacji do Komisji Europejskiej.  (więcej....)

Podatek od nieruchomości jako dochód gmin w Polsce:

W skali wszystkich jednostek samorządowych, dane ze sprawozdań finansowych wskazują jednoznacznie, że podatek od nieruchomości jest najważniejszym dochodem własnym gmin, porównywalnym tylko z udziałami wpodatku dochodowym od osób fizycznych. Na podatek od nieruchomości przypadało w 2002 r. 16,6 % dochodów ogółem i odpowiednio 33,4% dochodów własnych gmin.
 

2003

 2002 2001 2000
      % dochodów ogółem   % dochodów ogółem   % dochodów ogółem

wpływy netto z podatku od nieruchomości

    

6 370 251 790

 16,6

5 524 710 946

 14,8

4 247 769 825

 12,3

obniżki górnych stawek podatkowych

    

878 715 761

  

748 414 216

  

656 910 201

  
ulgi, zwolnienia, zaniechanie poboru     483 248 316   352 032 720  

240 395 701

  
łącznie ulgi podatkowe (%wpływów podatkowych)     1 361 964 077 21,4% 1 100 446 936 19,9%% wpływów

897 305 902

 21,2%

Źródło: Sprawozdania z wykonania budżetów gmin za 4 kwartały. Kwoty podatku bez uwzględnianych potrąceń.

Przy okazji omawiania podatku od nieruchomości warto zwrócić uwagę na następujące fakty:

Podatek od nieruchomości miał w 2001 r.  największy, bo sięgający 77%, udział w łącznej kwocie ulg, odroczeń, umorzeń, zwolnień podatkowych. Również w łącznej kwocie obniżenia górnych stawek podatkowych największy udział  miały obniżenia stawek w podatku od  nieruchomości - 90,3%. Łączna kwota udzielonych w okresie 2000-2002 r. ulg i obniżeń górnych stawek,   w porównaniu do dochodów wykonanych, stanowiła z tytułu: podatku od  nieruchomości - ok. 1/5 wpływów,  (większa była tylko w podatku rolnym). Częściowym wyjaśnieniem tego faktu jest nie uwzględnianie skutków stosowanych ulg i zwolnień podatkowych w gminach o liczbie mieszkańców do 15 tys. dla celów kwoty wyrównawczej, co stanowi zachętę do stosowania takiego rozwiązania. Z drugiej strony, część gmin decyduje się, pomimo spadku subwencji wyrównawczej, na wprowadzenie proinwestycyjnych ulg.

Np. w gminnie Św. Katarzyna wprowadzono 80% ulgę w podatku od nieruchomości dla przedsiębiorców inwestujących w tutejszej strefie aktywności gospodarczej w Siechnicy. Zgodnie z uchwałą rady, ulga może być stosowana przez 8 lat (przyciągnięcie inwestorów do Św. Katarzyny to łączny efekt działania ulg i odpowiedniego przygotowania terenów pod inwestycje - umowa z Kogeneracją S.A.).

Odrębną sprawą pozostaje ściągalność podatku od nieruchomości. Na konta gmin trafia nie więcej niż 90 proc. dochodów z tego tytułu. Szacuje się, że dochody gmin mogą być w 2003 r. o 3,7 procent mniejsze od zaplanowanych tylko z powodu zaległych podatków od nieruchomości, co oznacza zaległości na co najmniej 550 mln zł.

Podatku od nieruchomości nie płacą przede wszystkim duże firmy i przedsiębiorstwa państwowe. Podatków coraz częściej nie płacą także szpitale, firmy budowlane oraz wodociągowe i kanalizacyjne. Przedstawiciele samorządów nie mogą otwarcie podawać do publicznej wiadomości nazw swoich dłużników. Takie zobowiązanie nakładają na nich przepisy podatkowe. Samorządy twierdzą, że również dochody z podatków od osób fizycznych będą w 2003 r. mniejsze niż zaplanowano. 

Odzyskiwanie długów z tytułu podatku od nieruchomości nie jest sprawą prostą, chociaż samorządy mają uprawnienia do prowadzenia egzekucji. Zdarza się też, że miastu bardziej zależy na istnieniu zakładu niż odzyskaniu zaległego podatku i decyduje się na umorzenie zobowiązań lub rozkłada je na raty.  Często naczelnik urzędu skarbowego jednym pismem ogranicza możliwość prowadzenia egzekucji np. do 20 czy 40 proc. długu. W takim przypadku komornik nie ściąga od dłużnika 100 proc. należności.  W 2001 roku w Szczecinie 112 podmiotów miało problemy z wywiązywaniem się z podatków, w 2002 roku jest ich już ponad dwa razy więcej.

W 2002 roku w Szczecinie wystawiono 8 tysięcy tytułów wykonawczych w celu wyegzekwowania 18 mln zł.  Udało się odzyskać długi na kwotę 7,3 mln zł. W 2003 r. długi z tytułu podatku od nieruchomości wynoszą 40,3 mln zł. W Łodzi z kolei długi firm z tytułu zaległego podatku od nieruchomości wynoszą 79 mln 736,5 tys zł. W Gdańsku zaległości wynoszą prawie 27 mln zł, z czego18 mln zł to wierzytelności zgłoszone do masy upadłości. W największej gminie Polski, Warszawa Centrum, zaplanowane na ten rok wpływy z tytułu podatku od nieruchomości i środków transportowych łącznie wynoszą 337 mln zł, a zaległości niemal 50 mln zł. W gminie Czerwonak (Wielkopolska) zadłużenie firm z tytułu tego podatku stanowi około 10 proc. jej budżetu. W bardzo złej sytuacji są także gminy górnicze. Spółki węglowe są im winne z tytułu opłat eksploatacyjnych oraz podatku od nieruchomości ponad 503 mln zł. W niektórych gminach długi te stanowią 60 proc. wpływów budżetowych.

Podatek od nieruchomości w systemie dochodów gminy Wrocław:

1. W latach 2001 - 2003, w liczbach bezwzględnych, planowany był wzrost dochodów budżetowych z tytułu podatku od nieruchomości (obserwujemy tendencję wzrostową). w latach 2001-2002 realnie o 12,3%  a w latach 2002-2003 realnie o ok. 11%.

2. Podatek od nieruchomości posiada niezwykle pożądaną, z punktu widzenia realizacji dochodów budżetowych, cechę - w sytuacji załamania koniunktury i spadku wartości budżetu Wrocławia, wpływy z tytułu podatku od nieruchomości wzrosły w ujęciu względnym powyższe dane są jedynie wartościami planowanymi, stąd też pewna nieścisłość z wartościami zrealizowanymi).

3. Planowane wpływy z tego podatku na rok 2003 wynoszą ponad 24,8% dochodów własnych Miasta. Możliwości zwiększenia wpływów do budżetu z tego podatku są aktualnie niewielkie, mogą nastąpić głównie w wyniku zwiększenia nieruchomości, od których podatek jest płacony.

 

plan 2004

 plan 2003 plan 2002 plan 2001
dochody ogółem (w tym): 1 732 097 909,6

(100%)

1 511 679 552

 (100%)

1 456 496 237

(100%)

1 559 022 879

(100%)

dochody własne (w tym)

1 309 998 851,6 75,63%

689 308 704

 45,60%

662 637 926

 45,49%

711 980 980

 45,67%

z podatków ( w tym)

256 935 000 14,83%

235 499 000

 15,58%

214 010 500

 14,69 %

260 865 100

 16,73 %

podatek od nieruchomości 

205 000 000 11,84%

194 300 000

 12,85%

169 000 000

 11,6%

148 000 000

 9,49%

 2003.11.14 - Urząd Zamówień Publicznych zamierza przyjrzeć się przetargom na zarządzanie lokalami komunalnymi i skontroluje sposób w jaki wyłoniono firmy, które mają wycenić grunty w różnych rejonach Wrocławia. Gmina szukała specjalistów osobno dla każdej z dzielnic, a zdaniem radnych SLD, powinna to zrobić w jednym przetargu dla obszaru całego miasta. W ten sposób uniknięto na przykład konieczności zorganizowanie przetargu nieograniczonego i rygorów ustawy o zamówieniach publicznych!

W 2004 r. Prezydent planuje utrzymać podatek od nieruchomości na tym samym poziomie co w 2003 r. Argumentem jest pobudzanie rozwoju przedsiębiorczości w naszym mieście. Tylko hipermarkety będą płaciły więcej. Podniesiemy im ten podatek do maksymalnej stawki.

Przypomnijmy, prezydent Rafał Dutkiewicz umorzył w tym roku 300 tys. zł zaległych podatków. Skorzystały z tego 23 osoby i przedsiębiorstwa. Zgodnie z obowiązującym prawem w 2003 r. Urząd Miasta opublikował listę podmiotów, które uzyskały umorzenie zobowiązań podatkowych względem miasta. Najwięcej skorzystał państwowy "Energoprem", któremu prezydent umorzył aż 82 tys. zł. Następna na liście jest znana firma deweloperska "Intakus" Bogdana Ludkowskiego - 52 tys. zł. Ponad 40 tys. zł prezydent darował Leszkowi Osińskiemu, właścicielowi firmy "Premo". Kolejne 20 tys. zł umorzył upadłej "Radiotechnice", a 12 tys. zł - Grażynie Rusin ze Stowarzyszenia Przewoźników Międzynarodowych "Dolny Śląsk". O 8 tys, zł "do przodu" jest Jacek Łozowski, znany we Wrocławiu biznesmen i właściciel nieruchomości. Co ciekawe, prezydent umorzył mu zaległość ze względu na "ważny interes podatnika.

1) Podatek od nieruchomości

    Planowane wpływy z tego podatku na  rok  2004  wyniosą  ponad  21  %
    dochodów własnych  Miasta.  Maksymalne  stawki  tego podatku określa
    corocznie w drodze rozporządzenia Minister Finansów. Rada Miejska, w
    drodze uchwały może te stawki obniżyć  bądź  ustalić  w  maksymalnej
    wysokości. Od  1  stycznia  2003  obowiązują nowe definicje budynku,
    budowli oraz gruntów, budynków i budowli związanych  z  prowadzeniem
    działalności gospodarczej.   Przepisy   te   decydują,  jaką  stawką
    obciążony jest dany przedmiot opodatkowania.

    W następnych latach  kontynuowane  będą  działania  mające  na  celu
    zwiększenie wpływów  z tego tytułu:

    *  nadzór  i  kontrola,  mające  na  celu  ujawnianie  nowych, także
    nieopodatkowanych, nieruchomości  z  wykorzystaniem  mapy  ewidencji
    obiektów oraz mapy wektorowej (nowe zadanie),

    *  system  udzielania  ulg  podatkowych  zmierzający do ograniczenia
    zakresu ich stosowania,

    * działania mające na  celu  zabezpieczenie  należności  podatkowych
    oraz zdecydowane działania egzekucyjne (kontynuacja),

    *   wykorzystanie   wszelkich   możliwych   zabezpieczeń  należności
    podatkowych na majątku podatnika (kontynuacja).

Home

 Wszelki prawa zastrzeżone. Zabrania się publikowania materiałów bez zgody autora. Copyright©2003 Maciej Borowski.